EED in Vlaanderen: de nieuwe energie-efficiëntierichtlijnen en wat ze betekenen voor jouw bedrijf

In het kort

• Ontwerp van decreet 700 (2025-2026) zet de herziene EED om in het Vlaamse Energiedecreet, meer dan een jaar na de Europese transpositiedeadline van 11 oktober 2025.
• Energieaudit verplicht vanaf 10 TJ/jaar (nu nog 50 TJ), ongeacht bedrijfsgrootte.
• Energiebeheersysteem verplicht vanaf 85 TJ/jaar, gecertificeerd volgens een norm zoals ISO 50001.
• Definitieve goedkeuring verwacht tegen eind 2026, maar de drempels liggen al vast. Wachten kost je vooral besparingspotentieel.

Vandaag geldt een energieauditverplichting in Vlaanderen voor "grote" bedrijven, op basis van omzet en personeel, en voor bedrijven vanaf een finaal energieverbruik van 50 TJ. De nieuwe Europese EED richtlijn vereenvoudigt en kijkt nu enkel nog naar hoeveel energie je bedrijf verbruikt.

Europa legde de lidstaten een transpositiedeadline op tegen 11 oktober 2025. Vlaanderen, en België in het algemeen, haalde die datum niet en publiceerde het ontwerp pas in februari van dit jaar. Het ontwerp doorloopt momenteel de volledige parlementaire behandeling, en de Vlaamse regering mikt op een definitieve goedkeuring tegen eind 2026.

Wat wil Europa met de EED?

"De Energie-Efficiëntierichtlijn dateert van 2012, maar kreeg met het Fit for 55-pakket een stevige update: een bindende Europese doelstelling om het finale energiegebruik tegen 2030 drastisch te verminderen. Om die doelstelling te halen, verstrengt Vlaanderen de regels voor bedrijven. En dat voel je vooral op één plek: de drempel voor een verplichte energieaudit."

Je bedrijfsgrootte telt straks niet meer

De meest significante wijziging zit in artikel 11 van de EED, over energieaudits en energiebeheersystemen. waarbij de verplichting tot het uitvoeren van een energieaudit voor grote bedrijven verdwijnt. De nieuwe EED kijkt enkel nog naar hoeveel energie je bedrijf verbruikt.

De ondergrens voor een verplichte energieaudit zakt dus van 50 TJ naar 10 TJ. Bedrijven die vroeger enkel een vrijblijvende energiebalans moesten opstellen, moeten binnenkort een volwaardige energieaudit uitvoeren. En boven 85 TJ volstaat een audit niet meer: dan moet je een energiebeheersysteem implementeren, gecertificeerd door een instantie die daarvoor geaccrediteerd is volgens een Europese of internationale norm zoals ISO 50001.

Concreet betekent dit dat een middelgrote voedingsverwerker, textielbedrijf of chemisch productiebedrijf binnenkort zomaar binnen scope kan zitten. Dat is een stevige uitbreiding van de doelgroep waar de energieauditverplichting tot nu toe vooral op mikte.

Goed om te weten: ook de instapdrempel voor de Vlaamse energiebeleidsovereenkomst (EBO3, 2027-2030) daalt in het ontwerp mee, van 100 naar 85 TJ (onder voorbehoud van definitieve goedkeuring).

Vertraging is geen excuus om te wachten

“Bedrijven gaan vaak pas iets doen wanneer het moet. Maar in dit geval is dat de verkeerde insteek. Het uitvoeren van een energieaudit of het implementeren van een energiemanagementsysteem zou niet als een verplichting mogen gezien worden, maar wel als een opportuniteit. De grote lijnen liggen al lang vast: de Europese richtlijn is definitief, de drempels van 10 en 85 TJ staan zwart op wit in de memorie van toelichting, en de Vlaamse regering heeft het ontwerp al twee keer principieel goedgekeurd. Wie wacht, verliest tijd om vandaag al te besparen en zowel planeet als portemonnee een dienst te bewijzen.”

— Bram De Keulenaere, Expert Energie en Managing Partner bij Mantis Consulting

‍

Ondanks dat er nog een aantal praktische onduidelijkheden bestaan verandert er niets aan de fundamenten: boven 10 TJ komt er een audit, boven 85 TJ een beheersysteem.

Bovendien loont het om - los van de verplichting - vroeg te starten . Een besparing van 10 tot 20% op je energiekosten ligt vaak binnen handbereik wanneer je voor het eerst je energieverbruik grondig in kaart brengt. Een energiebeheersysteem is dus geen verplichting die je enkel ondergaat: het is een instrument met een reëel rendement, met of zonder wetgeving.

Daarbovenop is het ook een kans om je te wapenen tegen stijgende prijzen van fossiele brandstoffen onder impuls van ETS2.

Vanaf wanneer geldt dit voor jou?

Goede vraag: dat staat nog niet vast. De drempels van 10 en 85 TJ liggen al zwart op wit in het ontwerp, maar het decreet moet eerst definitief worden goedgekeurd. De verwachting is dat de wetgeving in het begin van 2027 zal worden bekrachtigd. Dat komt er snel aan, en hoe je daar vandaag al op kan spelen, lees je hieronder.

Wat kan je nu al doen?

Er is geen reden om te wachten op het laatste uitvoeringsbesluit om te starten. Drie stappen die je vandaag al iets opleveren:

1. Breng je energieverbruik in kaart. Reken je gemiddeld jaarlijks energiegebruik uit over alle energiedragers heen: elektriciteit, gas, stookolie, stoom, en toets dat af aan de drempels van 10 en 85 TJ. Zonder dat cijfer weet je niet eens in welke categorie je valt.
2. Bouw je energiebeheer stap voor stap uit. Begin met een energieaudit als fundament, koppel er meetbare doelstellingen aan, en werk toe naar een gecertificeerd systeem als je boven de 85 TJ-drempel zit, zonder te wachten op de laatste komma in de wetgeving.
3. Overweeg de Vlaamse energiebeleidsovereenkomsten. Zit je boven 85 TJ, dan is instappen in EBO3 (2027-2030) mogelijk een interessante piste - zeker als je hier nog niet eerder deel van uitmaakte en gezien de voordelen die daartegenover staan.