“We deden veel meer dan we dachten”

Trafiroad is een Belgische speler in verkeerssignalisatie en mobiliteitsondersteunende infrastructuur, met ongeveer 530 medewerkers verspreid over verschillende entiteiten. Het bedrijf werkt vooral in opdracht van openbare besturen en infrastructuurbeheerders: werven langs gewestwegen, kruispunten, snelwegen, dorpskernen. Een sector die je niet meteen associeert met duurzaamheidsrapportering.

En toch koos het bedrijf ervoor om dat rapport te maken. Vrijwillig.

“Ooit wordt rapportering verplicht. In plaats van de kat uit de boom te kijken, lopen we liever voorop”, vertelt CFO Bruno Van den Eede. “Het is ook prettig om een gestructureerd document te hebben. Iets om op terug te vallen als klanten, leveranciers of banken vragen stellen rond duurzaamheid.”

Vrijwillige rapportering via VSME

Voor de rapportering koos Trafiroad voor de VSME-standaard: een vrijwillig Europees rapporteringskader, opgebouwd rond de ESG-pijlers milieu, sociaal en bestuur. Geen toeval.

“Omdat deze rapporteringsstandaard minder uitgebreid is dan de gedetailleerde CSRD, is hij ook makkelijker te hanteren.”

Het ging Van den Eede om een werkbaar kader dat past bij de schaal van de organisatie, en dat ruimte laat om in volgende cyclussen verder te bouwen. In samenwerking met Mantis Consulting voerde Trafiroad in 2024 een dubbele materialiteitsanalyse uit. Die leverde zes prioritaire thema’s op, drie voor milieu en drie mensgericht: energie en klimaat, circulariteit, omgang met de omgeving, personeelsbeleid, veiligheid en gezondheid, en hinder vermijden.

De verrassing: er liep al meer dan gedacht

Wat opviel tijdens de oefening: hoeveel er eigenlijk al gebeurde.

“We deden veel meer dan we dachten. Op het vlak van onze gebouwen, de manier waarop we verwarmen, qua isolatie, noem maar op”

Een paar voorbeelden van realisaties:

• 20.000 lichtpunten op gewestwegen die in opdracht van het Agentschap Wegen en Verkeer zijn omgebouwd van traditionele naar ledverlichting. Goed voor een besparing van miljoenen euro’s per jaar.
• Een primeur met STEDDY, een biobased verkeerspaaltje uit hennep dat meer CO₂ opslaat dan er vrijkomt bij de productie. Ook nog eens 100 procent circulair.
• Een tweede leven voor afgedankte fietsbatterijen, die ingebouwd worden in herlaadbare blokbatterijen voor tijdelijke signalisatie. Resultaat: minder afval en grondstoffen.
• De overstap op groene stroom, elektrische en hybride hoogwerkers en werkvoertuigen.

Tegelijk werd ook duidelijk waar de stoorzenders zitten.

“De grootste zijn ons rollend materieel en het gasverbruik dat komt kijken bij het poederlakken.”

Dat is precies het soort inzicht dat de oefening moest opleveren: tonen wat goed gaat, en scherpstellen waar nog werk aan de winkel is.

Tussen planeet en portemonnee

Trafiroad mikt op een reductie van de gezamenlijke scope 1- en scope 2-emissie-intensiteit met 20 procent tegen 2030, ten opzichte van het referentiejaar 2023. In 2024 was er al een reductie van 2,7 procent. Een goed begin, maar Van den Eede is realistisch over wat er nog komt.

“De vergroening van ons machinepark is allesbehalve evident. Alternatieven brengen dikwijls hogere kosten met zich mee, denk aan de hybride hoogwerker en de elektrische werfwagen waarin we geïnvesteerd hebben. Sommige dingen zijn realistisch, zoals overschakelen op Belgische groene stroom. Andere zijn een pak moeilijker, zoals rollend materiaal. Puur financieel houdt het soms geen steek. Tegelijk ben ik ervan overtuigd dat deze inspanningen commerciële kansen kunnen opleveren, al is dat moeilijk te kwantificeren.”

Daar zit een eerlijkheid in die niet altijd in duurzaamheidsverhalen terugkomt: niet elke groene keuze is een win-win. Sommige zijn een bewuste investering met een onzeker rendement.

Groep met veel gezichten

Een extra laag complexiteit: Trafiroad opereert via verschillende entiteiten, met eigen identiteiten en activiteiten, en deed de voorbije jaren een aantal overnames. Een uniforme aanpak en consistente rapportering uitrollen over de hele groep is geen sinecure.

"Binnen de groep is Trafiroad de grootste entiteit en ook het best georganiseerd op het vlak van processen en databeheer. De laatste jaren hebben we een aantal overnames gedaan. Dat bemoeilijkt een uniforme aanpak en rapportering. Maar telkens we de oefening maken, gaat het vlotter. Althans, dat is mijn aanvoelen.”

Aanleiding en aanpak

Van den Eede is sinds twee jaar CFO. Het traject rond CO₂-rapportering belandde direct op zijn bord. “De kwestie is bij mij gelegd. Ik heb ze vastgepakt. Dan ben ik gaan zoeken naar een manier om het degelijk aan te pakken.”

Die zoektocht leidde naar een externe partner. Van den Eede sprak met meerdere partijen, hield er twee over, en vroeg feedback aan collega’s om de knoop door te hakken. In de eerste fase was Bram De Keulenaere van Mantis het aanspreekpunt. Vanaf de kick-off in januari 2025 schoof Johannes Spaas mee aan tafel, en geleidelijk verschoof het gewicht naar hem.

Het werkritme dat eruit groeide, was nuchter. Een tweewekelijks overleg tussen Van den Eede en Spaas. Een paar extra sessies per jaar om collega’s uit de business units bij te praten en feedback op te halen. En een rapport dat stap voor stap vorm kreeg, parallel met de bredere CO₂-Prestatieladder.

Wat Spaas opviel: “Als het in meetings over papiertjes en duurzaamheidsrapporten ging, was er weinig animo. Maar over concrete zaken zoals elektrificatie en stappen die de business units kunnen zetten, dan was er wél veel enthousiasme om mee te denken. Een soort ‘bottom-up’ goesting om te verduurzamen.”

Verankerd, niet afgevinkt

Wat er ondertussen staat: een ESG-stuurgroep met de CFO, de Business Unit Managers en de Facility Manager die halfjaarlijks samenkomt. Een rapport dat een vertrekpunt vormt. En een organisatie die duurzaamheid breder bekijkt dan alleen emissies.

Want het rapport gaat niet alleen over milieu, maar ook over mensen. “We willen een fijne en veilige werkomgeving bieden voor al onze collega’s en zijn ons bewust van het belang van werkbaar werk. Die concepten hebben absoluut hun verdiensten, maar we zijn ook realistisch. Nachtwerk, krappe deadlines, dringende projecten ... ze zijn onlosmakelijk verbonden met de aard van wat we doen.”

Ook daar geen geforceerd, maar een eerlijk verhaal. Een aannemer in een traditioneel ‘harde’ sector die structureel werk maakt van veiligheid, opleiding en welzijn – zonder de realiteit uit het oog te verliezen.

Samenwerking en ambities

Vraag Van den Eede wat hij zou veranderen als hij het traject opnieuw moest doen, en er schiet hem niet meteen iets te binnen. “Alles aan deze samenwerking verliep vlot, niks op aan te merken.” Wat daar wellicht aan bijdroeg: van bij de partnerkeuze werd open kaart gespeeld met de operationele collega’s. Een aantal mensen die het traject mee moesten dragen, waren erbij toen de laatste twee kandidaten op tafel lagen, en zaten daarna een paar keer per jaar formeel mee aan tafel.

Er zit ook een spanning in die Van den Eede openlijk benoemt. Een duurzaamheidsrapport is voor sommige bedrijven vooral ‘het papiertje voor de klant’, iets om af te vinken. “Er zijn er weinigen die dat boeiende materie vinden om dagelijks mee bezig te zijn. Bij ons gaat het om én voldoen aan wat moet, én gedreven zijn om beter te doen.”

Eén ding blijft een werkpunt: “We hebben nu een systeem, een plan van aanpak, een lijst van concrete maatregelen. Maar hoe we dat in de organisatie moeten communiceren en levend houden, daar is nog ruimte voor verbetering.”

De samenwerking met Mantis loopt ondertussen door. Voor de CO₂-Prestatieladder, voor de footprintberekeningen, en sinds kort voor de EcoVadis-vragenlijst die Trafiroad samen met Mantis invult. “Ook daarvoor heb je mensen met expertise nodig.”