Digitale product paspoort (DPP) in de bouw, een extra uitdaging

In een vorige bijdrage leggen we uit wat het digitale productpaspoort (DPP) juist is en wat je moet doen om je erop voor te bereiden. in onderstaande gaan we dieper in op DPP in de specifieke context van de bouwsector.

Het digitale productpaspoort (DPP) is nu wettelijk vastgelegd in twee belangrijke wetten:

• De Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR): Verordening (EU) 2024/1781, die het algemene kader voor DPP's in de hele EU-economie vaststelt.
• De Construction Products Regulation (CPR): Verordening (EU) 2024/1305, die de duurzaamheids- en DPP-vereisten specifiek voor de bouwsector afstemt.

Als onderdeel van het bredere actieplan voor de circulaire economie in het kader van de Europese Green Deal, streeft het DPP ernaar de duurzaamheid van producten te verbeteren door transparante informatie te verschaffen over de volledige levenscyclus.

De rol van DPP in ESPR en CPR, en de link met EPD

De ESPR stelt overkoepelende regels vast voor DPP's. In tegenstelling tot de vorige Ecodesign richtlijn, die zich voornamelijk richtte op energiegerelateerde producten, breidt de ESPR haar toepassingsgebied uit naar een breder scala aan productgroepen, waaronder bouwmaterialen, textiel, elektronica en halffabrikaten zoals staal en aluminium.

De herziene Bouwproductenverordening (CPR) integreert het DPP-concept ook in de sectorale wetgeving en vereist:

• Een bouwspecifiek DPP dat aansluit bij de ESPR-principes, maar is afgestemd op de prestaties, veiligheid en levenscyclus kenmerken van het product in de gebouwde omgeving.
• Integratie met de EU-database voorbouwproducten.
• Verplichte DPP's voor veel gereguleerde bouwproducten tegen 2030, met een gefaseerde implementatie vanaf 2025.

Samen zorgen ESPR en CPR ervoor dat DPP's voor bouwproducten voldoen aan de algemene EU-duurzaamheidsnormen en tegelijkertijd inspelen op sectorspecifieke behoeften.

In de praktijk zal het DPP moeten worden geïntegreerd met instrumenten zoals milieuproductverklaringen (EPD's), met name voor bouwproducten. Hoewel de ESPR de EPD's niet vervangt door DPP's, wordt verwacht dat EPD-datasets in het DPP-raamwerk zullen worden opgenomen, met name diegene die zijn afgestemd op de EN 15804+A2 norm.

Welke informatie bevat een DPP?

De informatie die in een DPP wordt opgeslagen, kan de volgende dimensies omvatten, zoals gedefinieerd in de verordening:

• Unieke productidentificatie (product-ID): DPP's moeten gekoppeld zijn aan een unieke operatoridentificatie en een unieke faciliteitsidentificatie om traceerbaarheid te vergemakkelijken.
• Technische prestaties (functionaliteit, duurzaamheid, efficiëntie).
• Milieuprestaties (koolstofvoetafdruk (GWP), grondstoffengebruik).
• Wettelijke naleving (CE-markering, chemische veiligheid, naleving van regelgeving).
• Gebruikershandleidingen en veiligheidsinstructies.
• Richtlijnen voor de verwerking aan het einde van de levensduur (repareerbaarheid, recycleerbaarheid, modulariteit)

De ESPR stelt de Commissie in staat om productspecifieke gegevensvereisten vast te stellen via de ‘delegated acts’, zoals bijvoorbeeld voor de bouwsector.

Voor bouwproducten introduceert de CPR specifieke technische regels. Het digitale productpaspoort (DPP) van een bouwproduct moet het volgende bevatten:

• Prestatie- en conformiteitsverklaring (DoPC)
• Algemene productinformatie, gebruiksaanwijzingen veiligheidsinformatie
• Technische documentatie
• Etiket
• Overige documentatie die van toepassing is op het product krachtens andere Uniewetten
• Gegevensdragers van belangrijke onderdelen waarvoor een digitaal productpaspoort beschikbaar is

Het DPP koppelt deze informatie aan unieke IDs voor het product, de producent en de productielocatie. Deze IDs moeten voldoen aan technische specificaties die zijn vastgesteld door de Commissie of zijn opgenomen in geharmoniseerde normen , waardoor interoperabiliteit tussen platforms en systemen wordt gewaarborgd. Fabrikanten zijn verplicht om binnen 18 maanden na de invoering van het DPP-systeem een ​​DPP te verstrekken, in overeenstemming met de geharmoniseerde technische specificaties en Europese beoordelingsdocumenten.

Het DPP moet toegankelijk en machineleesbaar zijn via een scanbare gegevensdrager (bijv. QR-code, watermerk), bij voorkeurdirect op het product aangebracht. Dit zorgt ervoor dat de gegevens gedurende de gehele levensduur van het product toegankelijk blijven, ook tijdens reparatie, wederverkoop of recycling.

Hoe ziet de tijdslijn er uit voor DPP in de bouwsector?

• 18 juli 2024: De ESPR treedt in werking. Dit is de juridische basis voor het DPP.
• 7 januari 2025: De herziene Bouwproductenverordening (CPR) treedt in werking, waarmee de juridische basis voor DPP in de bouw is gelegd.
• Eind 2025: De Europese normalisatieorganisaties moeten geharmoniseerde standaarden leveren voor de technische specificaties van het DPP.
• 8 januari 2026: De meeste nieuwe CPR-regels gaan in, inclusief de voorbereidingen voor verplichte informatievoorziening (informatie over bvb. Global Warming Potential, GWP).
• Juli 2026: De Europese Commissie lanceert een centraal digitaal register voor DPP-informatie.
• 2027: De eerste groepen bouwmaterialen (zoals beton, staal, isolatie) zullen naar verwachting hun eerste 'echte' verplichte DPP's moeten hebben, gebaseerd op de eerste ‘delegated acts’.
• 2028-2030: Gefaseerde uitbreiding naar meer productgroepen en verplichting voor gedetailleerdere (circulaire) levenscyclusinformatie.
• 2030-2032: Volledige implementatie. Tegen 2030 wordt een uitgebreider DPP vereist, en tegen 2032 moet volledige milieudata over de hele levenscyclus voor alle     productfamilies gerapporteerd worden. 

Hoe kan je je voorbereiden op DPP?

Hoewel de definitieve gedelegeerde wetten nog in ontwikkeling zijn, kunnen fabrikanten zich als volgt voorbereiden:

1. Ben je al aan de slag met LCA of EPD? Stem EPD's af op de EN 15804+A2-normen. Deze zullen naar verwachting worden opgenomen in DPP's, met name voor bouwproducten.

2. Richt interne systemen in voor het verzamelen, valideren en digitaliseren van productgegevens (inclusief waardeketen) in lijn met de verwachte DPP-categorieën.

3. Train interne teams om ervoor te zorgen dat de verantwoordelijke afdelingen de eisen van DPP's en de verplichtingen met betrekking tot gegevensconformiteit begrijpen.

4. Zorg voor traceerbaarheid door producten te koppelen aan identificatiecodes van de producent en de faciliteit.

5. Werk samen met dienstverleners om te zorgen voor DPP-conforme oplossingen voor gegevensopslag en -toegang.

6. Houd de updates van de Commissie over technische specificaties en de 'delegated acts' over opname van productgroepen in de gaten.

Samengevat

Het digitale productpaspoort (DPP) maakt deel uit van de Europese wetgeving (ESPR) en is verplicht voor alle producten die op de EU-markt worden verkocht. Het doel is om productinformatie te standaardiseren en digitaal beschikbaar te maken voor iedereen met de juiste rechten. Het DPP bevat naast materiaalinformatie ook informatie over herkomst, milieueffecten, reparatie en recycling.

Vroeg of laat wordt je er mee geconfronteerd, of je nu zelf producten maakt of niet. Ga er dus alvast mee aan de slag zodat je voorbereid bent op de vragen die ongetwijfeld komen.